نظر حضرت آیت الله مکارم شیرازی

نظر حضرت آیت الله سبحانی

نظر حضرت آیت الله صافی گلپایگانی

چرا o.c.p.d از صمیمیت می ترسد ؟

انزجار عمیق از خویشتن و احساس حقارت ، که هستی وسواس است به انکار خود واقعی و تنیدن لایه ای ضخیم دور خود واقعی منجر می شود که از آن به خود کاذب تعبیر می شود . خود کاذب با واقعیت مرتبط نیست بلکه با عالمی وهمی مرتبط است که وسواس  قهرمان آن عالم است  و حد و مرز آن عالم ، همان چهارچوب های انعطاف  ناپذیر وسواسی است .

اگر وسواسی بخواهد صمیمی شود یا باید چیزی از خود کاذبش بگوید یا از خود واقعی؛سخن گفتن از خود واقعی (= خود افشایی ) چیزی مثل فاجعه خواهد بود زیرا وسواسی را با ترسهای اصلی اش مواجه خواهد کرد و حقارتش را جلوی دیدگانش ، خواهد آورد باید حتی برای لحظاتی اعتراف کند که حقیر و بی ارزش است .

اگر خود افشایی ادامه پیدا کند او باید به " میل " برسد ، دلیل نپخته ای که اجرای آن خلاف ارزشهای جامعه است . اساساً وسواس حربه ای وسواسی  برای مواجه نشدن با  خود واقعی بوده است . اگر وسواسی بخواهد از خود کاذب خود صحبت کند ، یعنی حریم همان خود کاذب را کمی عقب تر ببرد و دیگری را کمی به درون خویش ببرد ، این کار نیز ترسهای دیگری را بر خواهد انگیخت :

1-  اساساً چیزی برای گفتن وجود ندارد ؛ چون آن که مایه ی پیوند و ابزار ارتباطی وسواسی است ، همان چهارچوب های وسواس  اوست که از جنس " باید و نباید " است نه از جنس " هست و نیست " که بتواند موضوع صحبت قرار گیرد ". باید و نباید " مطالبه کردنی است . صحبت از هست ها و نیست ها ، ممکن است به تزلزل چهارچوبهای انعطاف ناپذیر منجر شود و هرگونه خدشه ای در چهار چوبها فاجعه آمیز تلقی می شود .

2-  می‌ترسد طرف مقابل ، لایق شنیدن حرفهای خصوصی یک "قهرمان " نباشد . نکند طرف مقابل آن قدر خاص نباشد .

3-  می‌ترسد طرف مقابل ، مقررات ارتباط  با یک آدم خاص را رعایت نکند، وسواسی ، برای ارتباط فهرستی از چهارچوبها و قواعد دارد که می ترسد از جانب دیگران رعایت نشود .

4-   می‌ترسد اگر از شخصی های خود بگوید ، دیگر قهرمان نباشد . می ترسد اگر از ضعف های خود بگوید ، دیگران طردش کنند .

5-   می ترسد چیزی از کنترلش خارج شود.می ترسد هیجانات احساسات و میلش آزاد شوند.

6-  می ترسد ، طرف مقابل ، به اندازه ی کافی به او توجه نشان ندهد. هر احترامی کمتر از " احترام کامل " مساوی طرد شدن خواهد بود .

اساس ارتباط صمیمانه ، اعتماد به نفس واقعی است که شخصیت وسواسی ندارد و اعتماد به نفس کاذب بالا ، دست مایه طرد دیگران و اثبات تمایز و برتری و دست نیافتنی بودن است .

روشهای بهبود احساستان از خودتان
( بهبود تصویر ذهنی )

همه باید برای حفظ و نگاهداری یک تصویر ذهنی مثبت و سلامت پیوسته در تلاش باشیم . نشانه های رفتاری زیر حاکی از این است که نیاز به تجدید نظر در تصویر ذهنی خویشتن داریم :
1-حسادت  2- منفی صحبت کردن درباره خود  3- احساس گناه  4- ناتوانی در ادای تعارفات کلامی 5- عدم پذیرش تعارفات کلامی  6- اهمیت ندادن به نیازهای خویش  7- سؤال نکردن در مورد خواسته های خود 8- محروم ساختن بی دلیل خود از رفاره و آسایش  9- ناتوانی در بیان عواطف 10- ناتوانی در پذیرفتن و لذت بردن از عواطف و محبت دیگران  11- انتقاد از دیگران  12- مقایسه خود با دیگران  13- ضعف مزاجی پایدار
تغییر دشوار است . کنش یک تصویر ذهنی ضعیف همیشه در جهت حفظ و جاودان سازی خویش است . وقتی برای اصلاح " خود " از جاده همیشگی بیرون می زنیم ، بازهم تمایل به سمت نگاه داشتن الگوهای سرزنش گناه و خود بی ارزش سازی است. در اینجا برای آنکه بتوانید نوع احساستان را درباره خود بهبود ببخشید ، چند پیشنهاد شده است :
1-قبول تعارفات کلامی ، همیشه از کلمات حاکی از امتنان استفاده کنید . همیشه بگویید                    " متشکرم "
2-ادای تعارفات کلامی . یکی از آسان ترین راهها برای داشتن یک احساس خوب درباره خود قدردانی کردن از خوبی دیگران است .
3-همیشه از خود بخوبی یادکنید . اگر هیچ چیز خوبی برای گفتن در مورد خود ندارید دست کم دهانتان را بسته نگاه دارید .
4-از خود ستایش کنید . وقتی کار درستی انجام می دهید ، دستی به پشت خود بزنید ، به ارزش های خود اعتراف کنید .
5-رفتارتان را از خود متمایز کنید . توجه داشته باشید که رفتار شما ارتباطی با ارزش خود شما ندارد . اگر عمل اشتباهی از شما سر بزند مثلاً به ماشین دیگری بکویید این دلیل نمی شود که شما آدم بدی باشید . شما فقط مرتکب یک اشتباه شده اید .
( گناهکار را دوست بدار . از گناه بیزار باش )
6-با جسم خود بخوبی رفتار کنید . همیشه یادتان باشد که این تنها جسمی است که به ما داده شده است . ورزش کنید و جسم خود را پرورش دهید .
7-به دیگران بگویید کهانتظار چه رفتاری از آنها دارید . بخصوص می توانید یک نمونه از رفتاری که با خود و دیگران دارید به انها نشان بدهید . هیچکس نباید سوء استفاده دیگری را از خویش بپذیرد .
8-اطراف مردم خوب بگردید .
9-سعی کنید بدون آنکه احساس گناه داشته باشید از مواهب الهی لذت ببرید .
10-از بیان مثبت استفاده کنید .
11-کتابهایی را بخوانید که به شما ایده و شهامت عمل می دهند .
12-همیشه درذهن خود تصویری از آنچه که می خواهید باشید ، ترسیم کنید ، نه آنچه که هستید . آنگاه الزاماً به سوی این اندیشه های غالب کشیده خواهید شد .

ویژگی های فرد بهنجار (سالم)

دانشمندان شش خصوصیت بنیادی زیر را مهمترین ویژگی های فرد هنجار می دانند :

1-   فرد بهنجار به شیوه ای واقع بینانه عمل می کند ؛کوشش های وی در جهت سازگاری و حل مسئله مبتنی بر موارد زیر است .

الف- ارزیابی دقیق موقعیت هایی که با آن مواجهه می شود .

ب- داشته ها و توان های او

ج- اثرهای دراز مدت اعمال او

2-   فرد بهنجار انعطاف پذیر است ؛ او قادر به تغییر رفتار خویش طبق انتقادات و توقعات در حال تغییر از واقعیت است و هنگام ضرورت قادر به یادگیری پاسخ های جدید می باشد .

3-   فرد بهنجار اجتماعی است ؛ انگیزه های وی با توجه به شرایط و ارزش های منطقی جامعه شکل می گیرد و نگرش های او بازتابی از توجه صادقانه به رفاه دیگران است و رفتاری اجتماع پسند دارد .

4-   فرد بهنجار از زندگی لذت می برد ؛ او از یک رضایت و خشنودی درونی که ناشی از استفاده بارور و موثر از منابع ذهنی ، عاطفی و اجتماعی خویش است ، برخوردار می باشد .

5-   فرد بهنجار از پختگی لازم برخوردار است ؛ رفتاری متناسب با سن، میزان هوش ، و توان های جسمی و روانی خویشتن دارد.

این شش ضابطه در حقیقت نوعی تعریف ایده آل از هنجار بودن را ارائه می دهد . بدیهی است که این ضوابط رفتار اکثر مردم را توصیف نمی کند ، زیرا رفتار واقع بینانه هرگز بطور کامل واقع بینانه ، موثر ، انعطاف پذیر ، اجتماعی ، ارضاء کننده و پخته نخواهد بود .

در تحلیل نهایی قضاوت ذهنی فرد است که خطی بین رفتار هنجار و ناهنجار ترسیم می کند .